انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



دستاورد های هسته ای ایران خاری در چشم دشمنان

رونمایی از دستاوردهای جدید هسته ای ایران، بازتاب گسترده ای در رسانه های خارجی داشت. واکنش غربیها به این دستاوردها، تکرار ادعاها و تهمتهای بی اساس قبلی بود. کریمی قدوسی، نماینده مجلس شورای اسلامی و مجتبی ثمره هاشمی، دستیار ارشد رئیس جمهور در گفتگو با رادیو گفت و گو به بررسی این ادعا ها و سیاستهای دوگانه غرب در مورد ساخت سلاح های هسته ای پرداختند. مهندس هاشمی می گوید: کلاهکهای هسته ای که در اختیار دولت امریکاست، نزدیک به 10 هزار کلاهک است. وی با اشاره به سیاست های هسته ای امریکا می گوید: غربی ها نه تنها دنبال خلع سلاح نیستند، بلکه سیاستهایشان تشویق کننده کشور ها برای حرکت به سمت سلاح هسته ای است. وی دستیابی به انرژی هسته ای را امری ضروری و اجتناب ناپذیربرای همه کشورها دانست و با تاکید بر مقصد الهی و انسانی جمهوری اسلامی ایران از آمادگی ایران برای در اختیار قراردادن دستاوردهای علمی خود، در یک روال منطقی و قانونی و صلح آمیز، به دیگر کشور ها خبر داد. مهندس ثمره هاشمی سپس به کارهای تحقیقاتی و پژوهشی انجام گرفته توسط متخصصین ایرانی اشاره کرد و گفت انشاءالله در آینده نه چندان دور این امکان فراهم شود که خود ایران بتواند نیروگاههای تولید برق هسته ای بسازد.
آقای قدوسی هم به بحث احتمال اعمال تحریم علیه جمهوری اسلامی ایران در مسئله هسته ای پرداخته و می گوید بحث برخورد با جمهوری اسلامی از طریق تصویب قطع نامه دیگری در شورای امنیت سازمان ملل، گزینه فوق العاده ضعیفی است چون انها این مسئله را بارها آزموده اند و نه تنها به نتیجه نرسیده اند بلکه جواب معکوس داده و ایران به پیشرفتهای بسیار چشم گیری در عرصه غنی سازی هسته ای رسیده و بدون ذره ای اشکال فنی و مشکلاتی این گونه روند غنی سازی 20 درصد با موفقیت طی شده است. وی سپس با اشاره به برگزاری اجلاس خلع سلاح در تهران با شعار انرژی هسته ای برای همه، سلاح هسته ای برای هیچ کس اظهار امید واری کرد ایران بتواند پرچم داری این موضوع را به دست بگیرد
مهمانان برنامه با اشاره به روند علمی که در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران طی می کند می گویند: این یک حرکت دائم و رو به جلوی شتابان و غیر قابل برگشت است. متن مشروح این گفتگو در ادامه می آید.

رادیو گفت وگو: با توجه به اینکه ایالات متحده بیش از دو هزار کلاهک هسته ای در اختیار دارد، چرا هیچ اقدامی برای خلع سلاح هسته ای این کشور و سایر کشورهایی که این چنین هستند در جهان صورت نمی گیرد.
ثمره هاشمی: کلاهکهای هسته ای که در اختیار دولت امریکاست، نزدیک به 10 هزار کلاهک است. و این کلاهک ها هم در ابتدای کار آنقدر نبوده. یعنی بعد از حتی جنگ جهانی دوم، در دوران جنگ سرد، این تعداد کلاهک را، آنها ساختند. و طبیعی است با توجه به اینکه متأسفانه ضمانت اجرایی برای تصمیمات در نظامات موجود بین المللی وجود ندارد، چه کسی می خواهد تصمیم بگیرد که امریکا خلع صلاح شود؟ امریکا یا وزیر کشورهایی که مثل امریکا هستند ؟ بالاخره باید یک سازمانی باشد که آن سازمان قدرتمند باشد آن کار را انجام دهد. آنها سلاح ها را ساختند بعد، خیلی به تصریح اعلام می کنند ما دو هدف برای ساخت سلاح های هسته ای تعقیب می کنیم. یکی هدف بازدارندگی دو تهدید. باز هم در مقابل چه کسی؟ در مقابل آن دولت هایی که صاحب سلاح هستند دیگر. چون سلاح هسته ای را که می گوییم جنبه بازدارندگی دارد، بازدارندگی در مقابل چیزی که سلاح هسته ای دارد دیگر. بنابراین این جهتش، به قول آقای رئیس جمهور، یعنی در واقع روابط تسلیحاتی. کسی می تواند بازدارنده باشد که تصمیم برتر را داشته باشد، در مقابل رقیبش. رقابت تولید سلاح های هسته ای می شود نتیجه این سیاست که می گویند سیاست بازدارندگی.
بعد هم می گویند تهدید. تهدید برای چه کسانی و چه کشورهایی؟ کشورهایی که سلاح هسته ای ندارند. و هر دوی این سیاست منجربه چه می شود؟ منجربه تشویق برای تولید سلاح می شود. اولی که می گوید جنبه بازدارندگی دارد بنابراین همه کشورهایی که سلاح هسته ای دارند باید بروند دنبال اینکه از دیگری لطمه نخورند. می شود رقابت تسلیحاتی. آن هم که سلاح هسته ای ندارد، تهدیدش می کنند، یعنی به او می گویند که تو برو سراغ سلاح هسته ای. یعنی سلاح هسته ای بساز، مفهوم این سیاست این می شود که بتواند در مقابل سیاستها مقاومت کند.
پس نه تنها دنبال خلع سلاح نیستند، بلکه سیاستهایشان تشویق می کند کشورها را که به سمت سلاح هسته ای بروند. در این میان شما در نظر بگیرید جمهوری اسلامی ایران را. جمهوری اسلامی ایران را که از اول قصدش تولید سلاح هسته ای نبوده در حالی که آنها از اول رفتند دنبال چرخه تولید سوخت برای اینکه سلاح بسازند. قصدش انحراف از مقاصد صلح آمیز نبوده. قصدش تولید انرژی بوده، و انحرافی هم نداشته، آن را دنبال می کنند که سلاح هسته ای است. کسی که خودش سلاح هسته ای دارد، استفاده هم کرده به تصریح هم می گوید من باز هم می خواهم داشته باشم، به خاطر اینکه بازدارنده است و تحریم کننده است. بعد او می آید کشوری را که از اول قصدش تولید سلاح هسته ای نبوده و مقاصد صلح آمیز بوده تهدید می کند. این فعلاً وضعیت موجود دنیاست.

رادیو گفتگو: آیا رسیدن ایران به فناوری بالای هسته ای زمینه و بستر لازم برای استفاده از فناوری صلح آمیز هسته ای را برای کشورهای غیرمتعهد فراهم می کند؟
ثمره هاشمی: الان حقیقت این است که دستیابی به انرژی هسته ای یک امر ضروری است و امر اجتناب ناپذیری است برای همه کشورها. برای اینکه بالاخره انرژی های فسیلی که تمام می شود، قیمتهایش هم که روز به روز گران می شود. آلایندگی هم که دارد، و هزار مشکل دارد، بنابراین کشورها مجبورند یا بروند دنبال تولید انرژی هسته ای و به این تکنولوژی دسترسی پیدا کنند یا اگر این کار را نکنند باید مثل دوران استعماربه جایی می رسند که دستشان باید دراز باشد جلوی کشورهایی که این تولید را دارند و از آنها بخواهند که به آنها بفروشند،

رادیو گفت وگو: وابستگی ایجاد شود.
مهندس ثمره هاشمی: ایجاد وابستگی کند.
این یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. همه باید دنبال آن باشند. اما طبیعی است که در یک رژیمی در سطح جهانی این باید اتفاق بیفتد که انحرفاتی پیش نیاید، و موجب نشود که بروند به دنبال سلاح هسته ای و انحراف پیدا شود.
حالا جمهوری اسلامی ایران از قبل اعلام کرده، بر اساس قوانین بین المللی و زیر نظر آژانس با توجه به اینکه یک حق عمومی است و یک ضورورت عمومی است، جمهوری اسلامی ایران هم، پیشرفت همه کشورها را می خواهد. مقصدش یک مقصد الهی و انسانی است، این آمادگی را دارد که آنچه را که به دست آورده و کشف کرده، اختراع کرده به آن رسیده، در یک روال منطقی و قانونی و صلح آمیز در اختیار کشورهایی قرار دهد که آنها متقاضی هستند و به این علاقه دارند.

رادیو گفت وگو: آقای ثمره هاشمی با ما همراه باشید، چون الان آقای جواد کریمی قدوسی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم به جمع ما پیوستند و قرار است با ایشان گفتگو کنیم.
رادیو گفتگو: جناب ثمره هاشمی، آیا ایران در آینده ای نزدیک به سمت نیروگاههای هسته ای و فناوری پیشرفته آن حرکت خواهد کرد یا خیر؟ محدودیت قدرتهای بزرگ آیا بر روند هسته ای شدن ما تأثیری دارد یا خیر؟
ثمره هاشمی: الان در برنامه جمهوری اسلامی ایران است. همین الان هم چند نیروگاه در دست ساخت است، و نیروگاههای زیادی هم در دست طراحی و کار.
بر اساس مصوبه مجلس محترم شورای اسلامی دولت مشخص است که در مدت معینی به 20 هزار مگاوات برق هسته ای دسترسی پیدا کند. طبیعی است که باید تمام مقدمات این فراهم شود و جزء برنامه باشد، الان هم خوشبختانه پیشرفت خوبی حاصل شده و بخصوص تأسیس نیروگاه بوشهر که دانشمندان ایرانی در جریان این بودند و بخشی هم در داخل تجهیزاتش فراهم شد، تجربه خیلی خوبی است برای داشنمندان ایرانی. علاوه بر آن کارهای تحقیقاتی و پژوهشی که خود متخصصین ایرانی انجام می دهند و کاری که الان دارد انجام می شود اینها منجربه این خواهد شد که ان شاالله در آینده نه چندان دور این امکان فراهم شود که خود ایران بتواند نیروگاههای تولید برق هسته ای را بسازد. این در قاموس ملت ایران هست که، بتواند. البته ممکن است یک مقداری زمان ببرد. هر چه بتواند تکنولوژی های به روز جهان را شناسایی کند و به آن دسترسی پیدا کند، طبیعتاً این مدت کمتر خواهد شد. اما ایران منتظر نمی ماند که اگر محدودیتهایی ایجاد شد، چنانچه الان ایجاد شده است، اینها موجب شود پروژه را کنار بگذارد و کار را دنبال نکند.

رادیو گفت وگو: یعنی اگر ایران دسترسی پیدا کند و برسد به آن نقطه ای که بتواند برای ساخت نیروگاه هسته ای اقدام کند، کشور های غیر متعهد هم از این مزیت و از این توانایی ایران برخوردار خواهند شد؟ ایران می توانداین فناوری را به آنها صادر کند ؟
ثمره هاشمی: دلیلی ندارد که صادر نکند. بالاخره جمهوری اسلامی ایران خواهان پیشرفت و تعالی همه کشورهاست. و کشورهایی که علاقمند باشند می توانند با ایران در این زمینه هم تعامل برقرار کنند.

رادیو گفت وگو: ممنونیم از شما. با ما همراه باشید که من سوالی را از آقای قدوسی بپرسم بعد با شما همراه باشیم.
جناب قدوسی، اگر ایالات متحده امریکا و غربی ها چین و روسیه را برای اعمال تحریمها علیه ایران متقاعد کنند برای متوقف کردن فعالیت هسته ای ایران چه گزینه ای را پیش روی خواهند داشت؟
قدوسی: در این رویه ضمن تشکر از توضیحات و مواضع آقای ثمره هاشمی و برنامه خوبی که اشاره فرمودید. ارزیابی ها بر این منوال قرار گرفته که آنچه پیش روی جریان 1+5 قرار دارد و دستور کاری که روی میز اینهاست، برای بحث برخورد با جمهوری اسلامی از طریق تصویب قطع نامه دیگری در شورای امنیت سازمان ملل، گزینههای بسیار ضعیفی است، برای بحث تحریم. زیرا توانمندیهای اینها در گذشته به فعل درآمد و در قطعنامه های گذشته آن چه را که فکر می کردند برای ایران قدرت بازدارندگی ایجاد می کند تا دست از پیشرفتهای خود بکشد و این گزینه ها را روی زمین بگذارد و تسلیم خواست آنها شود در واقع تمام نقطه قوتهای ممکن خودشان را در عرصه بین الملل به لحاظ سیاسی، به لحاظ امنیتی به کار گرفتند.
امروز حقیقتاً از نظر کارشناسی که بخواهیم بررسی کنیم اینها گزینه دیگری برای بحث تحریم ندارند. آنچه را که می توانستند و می خواستند انجام دادند در قطع نامه های گذشته به تصویب رساندند و آن را اجرا کردند با اجرای این تحریمها این پیروزیهای شگفت انگیز که حتی برای کارشناسان آژانس فوق العاده اهمیت داشت. فرضاً، رسیدن به این موفقیت در بحث غنی سازی 20 درصد در این مرحله آژانس علاوه بر آنکه گذرگاههای کلی نطنز را دوربین داشت، روی سر هر سانتری فیوژی هم دوربین نصب کرد. تا ارزیابی کند و ببیند آیا واقعاً ایرانی توان غنی سازی 20 درصدی را دارند. برای سانتر فیوژهایشان مشکلی پیش نمی آید. منتظر بودند اتفاقی بیفتد و ایرانی ها نتوانند. ولی بدون ذره ای اشکال فنی و مشکلاتی این گونه روند غنی سازی 20 درصد با موفقیت طی شد. این موفقیت ها در حالی انجام شد که آنها قطع نامه های گذشته شان را به تصویب رساندند، اجرا کردند، شرکتها را تنبیه کردند، دولتها را تنبیه کردند، این حاصلی است که امروز از تحریمهای گذشته دستشان آمده.
در حال حاضر هم چینی ها در مذاکراتشان با امریکایی ها آنجایی که صحبت از تحریم می شود به آنها می گویند اگر تحریمی هم باشد خیلی چیز ضعیف در حد یک تذکر، در حد یک هشدار، یک چنین چیزی را اگر تازه به آن مرحله برسند، یک چنین مطلبی را خواهند داشت و همین طور هم، گزینه دیگری در دستشان ندارند که بخواهند روی میز بگذارند و شرایطی را هم که امروز در عرصه بین الملل در منطقه دارند و موقعیتی که چین و روسیه هم در بحث ارتباطاشان با امریکا دارند.
شرایط به آن گونه ای نیست که اینها بتوانند اجماعی حاصل کنند و قطع نامه را با اجماع به تصویب برسانند. حداکثر امید امریکایی ها این است که با رأی ممتنع بتوانند قطع نامه ای را به تصویب برسانند، چین و روسیه رأی ممتنع بدهند. به لحاظ حقوقی هم تصویب قطع نامه با رأی ممتنع هیچ بار حقوقی به آن معنا نخواهد داشت و الزامی هم برای کشورها به وجود نمی آورد.
ضمن اینکه کشورهای مختلفی هم که همکاریهای اقتصادی و فضاهای دیگری را هم با ایران داشتند، درهمین شرایط دارند تأکید می کنند که ما روابط خودمان را با جمهوری اسلامی ادامه می دهیم.
نکته بسیار مهمی اتفاق افتاده در این ایام که روز گذشته هم آقای رئیس جمهور که حقیقتاً باعث افتخار است، و آن افتخار این است که امروز در عرصه بین الملل بر خلاف منطق زور و تهدید، منطق اسلام، منطق بسیار قوی و دلنشین بشری دارد جای خود را در عرصه دیپلماسی بین الملل باز می کند. با آن منطقی که آقای رئیس جمهور سراغ بحث خلع سلاح رفتند و سراغ مواضع جدید امریکاییها رفتند، این منطق آنقدر دلنشین و قابل استدلال و پردازش است که هیچ ایرادی به این منطق گرفته نمی شود و این منطق جای خود را به تدریج در دنیا باز کرده و روز به روز گسترده تر خواهد شد.
و با این تدبیری که جمهوری اسلامی تا چند روز دیگر شاهد خواهیم بود، آن را در عرصه بین الملل به ظهور می رساند، یعنی اجلاس خلع سلاح با آن شعار بسیار پرجاذبه انرژی هسته ای برای همه، خلع سلاح هسته ای برای هیچ کس.

رادیو گفت وگو: چه کشورهایی شرکت می کنند؟
قدوسی: اکثر کشورها، و بسیاری از وزرای امور خارجه اعلام آمادگی کردند؛ کشوری مثل چین اعلام آمادگی کرده و در سطح بسیار مؤثری و با تدابیر بسیار خوبی این اجلاس برگزار می شود.
من تحلیلم است که این بیانیه ای که امریکایی ها چند روز قبل در بحث مسئله خلع سلاح و سلاح های هسته ای خودشان صادر کردند یک نوع فرار به جلو از تأثیر گذاری اجلاس تهران است. قبل از اینکه با مواضع تهران روبرو شوند و اجلاس بین الملل روبرو شوند که در این مواضع قطعاً برای افکار عمومی بین الملل که بسیار نگران از بحث سلاح هسته ای است، ایران بتواند پرچم داری این موضوع را به دست بگیرد امریکاییها با فرار به جلو آمدند. مواضع هسته ای خودشان را اعلام کردند. که این مواضع بسیار زیر سوال و قابل تهاجم است در عرصه بین المللی.

رادیو گفت وگو: ممنونیم از شما با ما همراه باشید. جناب ثمره هاشمی، سوالم این است که در صورتی که روسها باز هم به تعهدشان عمل نکنند، در خصوص سوخت مورد نیاز نیروگاه اتمی بوشهر، ما می توانیم در آینده ای نزدیک امید داشته باشیم که بتوانیم خودمان سوخت نیروگاه را تأمین کنیم؟
ثمره هاشمی: روسها متعهد شدند برای تأمین نیروگاه، از قبل متعهد شدند و در این زمینه مشکلی ان شاالله نخواهد بود. اگر هم بر فرض اینکه این تعهد عمل نشود، به حمدالله این حرکت روبه جلو به صورت شتابنده ای وجود دارد و بالاخره ایران تأمین سوخت مورد نیاز بوشهر را خودش خواهد کرد.

رادیو گفت وگو: فقط این سوال را خواستم بپرسم که سانتییفیوژهای نوع سوم، آیا مزیتهایی نسبت به نوع اول دارند؟
ثمره هاشمی: دیروز در آن جلسه توضیح داده شد، در واقع بله، تولید سوخت حدود 4 درصد از طریق سانتیفیوژهای نسل سوم دوتا ویژگی دارد. اول اینکه حدود 5 برابر سانتیفیوژهای نسل اول است. دوم اینکه سرعت تولدی هم نسبت به آنها بالاتر است.

رادیو گفت وگو: با ما اگر همراه باشید سپاسگزار می شوم که سوالی هم از آقای قدوسی بپرسم.
جناب قدوسی، بفرمایید که آیا رسیدن ایران به فناوری بالای هسته یا، زمینه و بستر لازم را برای استفاده از فناوری صلح آمیز و ترویج و انتشار این نوع فناوری به سایر کشورها به ویژه غیر متعهدها ایجاد خواهد کرد یا خیر؟
قدوسی: نکته بسیار مهم منطق جمهوری اسلامی است. منطق اسلام است. منطق یک تمدن برجسته ای به نام تمدن ایرانی و اسلامی است که تمام مواهب الهی و توفیقاتی که پروردگار به بندگان خود می دهد که یکی از این توفیقات و سعادت رسیدن به قله های علمی است. اینها الطاف الهی است. اینها انحصار به قشری از بشر به یک رنگ پوستی به یک زبانی ندارد. منطق اسلام این است که تمام این فضیلتها و دستاوردها باید عادلانه در اختیار همه بشر قرار بگیرد. ما به این اعتقاد داریم. نقطه مقابل این تفکر، تفکر رایج در غرب و لیبرالیسم است که تمام این امتیازات را برای خودش می خواهد. حاضر است میلیونها بشر از گرسنگی بمیرند، گندم های مازادشان را به دریا بریزند ولی به خاطر اینکه بازار بین الملل گندم را مدیریت کنند هیچ مانعی نیست که میلیونها انسان از گرسنگی هم بمیرند. اینها هم منطق آنهاست.
ولی منطق اسلام این است که هرکجا خدمتی است، هر جا که نیازمندی است، هر جا که گرسنه ای است، هر جای که نا امنی است به کمک آنها بشتابیم. قطعاً در این مسیر جمهوری اسلامی بر خلاف آنچه که غربی ها تا کنون به عمل کردن روی آوردند. در یک شرایط بسیار عادلانه، همکاری خودش را در عرصه بین الملل به خصوص برای کشورهای متعهدی که مورد تحریم این قدرتهای محدود هستند در ارائه این فناوری به میدان خواهد آورد. و بسیار جاذبه ایجاد خواهد کرد و به خصوص به لحاظ تکنولوژی هم شاهدیم ما به مرز همان تکنولوژی رایج روز و دستاوردهای روز بشری به حمدالله رسیدیم، و سایر قله ها هم به لطف الهی ان شاالله فتح خواهیم کرد.

رادیو گفت وگو: بسیار ممنویم از شما با شما خداحافظی می کنیم.
جناب ثمره هاشمی می خواستم بفرمایید که آیا با این روندی که ما داریم حرکت می کنیم، به سمت قله های علم و دانش و فناوری و به سمت قدرت هسته ای شدن، این روند ادامه خواهد داشت؟ شما با توجه به وضعیت موجود چه پیش بینی می کنید ؟
ثمره هاشمی: همانطور که خدمتتان عرض کردم، دسترسی به انرژی هسته ای یکی از ضرورتهای امروز زندگی بشر است، به دلایل مختلفی که عرض کردم، مِن جمله تمام شدن انرژیهای فسیلی، آلودگی های ناشی از مصرف انرژی های فسیلی، بالارفتن مصرف انرژی در کشور. بنابراین یک برنامه قطعی و دراز مدت است. به همین خاطر هم سازمانی به همین منظور تأسیس شده و این سازمان هم روز به روز گسترش پیدا می کند، بالاخره سایتهای هسته ای ایران گسترش پیدا می کند، فناوریها گسترش پیدا می کند. به لحاظ نیازهایی که وجود دارد، که یک قلمش را عرض کردم که 20 هزار مگاوایت انرژی هسته ای را باید در ظرف مدت معینی تأمین کند، که بتوانیم نیازهای آتی کشور را هم پاسخ دهیم. بنابراین این یک حرکت دائم رو به جلوی شتابان و غیر قابل برگشت است.

رادیو گفت وگو: بسیار ممنویم از شما که در این گفتگو شرکت کردید. شبتان به خیر خدانگهدار