انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



زندگي نامه دکتر سيد رضا پاکنژاد

محل تولد:‌ يزد
سن در هنگام شهادت : 57 سال
مدارك علمي: دكتر، علوم حوزوي
تخصص: پزشكي ـ سطح
سابقه مبارزاتي: دستگيري در مكه معظمه در فتنه سال 1321، مبارزه در ابعاد فرهنگي و سياسي از آغاز نهضت امام خميني (ره)
كار تشكيلاتي: همراهي با گروه هاي مبارز اسلامي مانند: موتلفه اسلامي و حزب جمهوري اسلامي
مسئوليت ها: آموزگاري، طبابت، رئيس بيمارستان هراتي، رئيس بيمارستان بيمه يزد، استاد دانشسراي عالي يزد، رئيس بيمارستان اميرالمومنين(ع)، رئيس بهداري سازمان بيمه هاي تأمين اجتماعي، ‌رييس هيئت مديره سازمان خيريه حضرت رضا(ع)،‌  رييس شوراي صنايع،‌ رئيس مركز پزشكي شماره يك،‌ نماينده مردم دارالعباده يزد در مجلس شوراي اسلامي
آثار علمي:‌ تاليف يكصد و ده جلد كتاب بنام «اولين دانشگاه و آخرين پيامبر»، ارائه مقالات متعدد به نشريات.
 
تولد تا جواني
خداوند، سوم آذر ماه سال 1303 هجري شمسي، كودكي را به خانواده سيد ابوالقاسم عطا كرد، كه نام او را از هشتمين خورشيد تابناك آسمان ولايت و امامت برگرفتند و رضا نهادند. سيد ابوالقاسم پدر سيد رضا پاك نژاد به امر كسب اشتغال داشت. سيد رضا، كودكي را در شهر دارالعباده يزد سپري و در سال 1321 هجري شمسي، ديپلم متوسطه را از دبيرستان ايرانشهر اخذ كرد.

وي پس از پايان دوران تحصيل و قبل از راهيابي به دانشگاه در سال 1322 هجري شمسي به مكه مكرمه مشرف شد و چون در آن سال، فتنه گردن زدن ابوطالب يزدي  در مكه معظمه پيش آمد، مدت 31 روز به همراه برخي از دوستانش در زندان شهر مكه بازداشت شد. وي در طول سفر حج ابراهيمي كه 6 ماه و 7 روز طول كشيد تحقيق و پژوهش را در كنار احكام عبادي و مناسك حج دنبال نمود و با مسلمانان كشورهاي مختلف ارتباط صميمي برقرار كرد.

سيد رضا پاك نژاد در سال 1331 هـ .ش رساله دكتراي خود با عنوان «تمام برنامه¬¬هاي پزشكي در اسلام»  را با درجه ممتاز گذراند.

سيدرضا در كنار تحصيل علم طب، به فراگيري زبان و ادبيات عرب نيز پرداخت و دروس حوزوي را تا سطح مقدمات نزد حجت الاسلام والمسلمين عجم طي كرد.

دكتر پاك نژاد پيش از پيروزي انقلاب اسلامي با انتخاب مسئوليت آموزگاري در مدارس شهر يزد، حسابداري و طبابت و سرانجام رياست بيمارستان هراتي و بيمه يزد،‌ خدمات قابل توجهي را به همنوعان خود ارائه كرد. او همواره به روشنگري مردم بويژه جوانان مي پرداخت و افزون بر خدمات اجتماعي، در همه مدت مبارزات روحانيت با سلسله جبار پهلوي، در سنگر مبارزه و اعتقادي به دفاع از اسلام ناب محمدي(ص) مشغول بود. وي همواره با برپايي جلسات سخنراني مذهبي و ارشادي، نسل جوان بويژه قشر تحصيل كرده را با مباني و ارزش هاي والاي اسلامي و انقلابي آشنا مي كرد. پافشاري او به ادامه روشنگري عليه دستگاه ظلم و طاغوت، موجب حساسيت ساواك به او شد، بطوريكه همواره با ايجاد مزاحمت براي وي، او را به ساواك اصفهان بردند.

او در مسير مبارزه با ظلم و بيداد و برداشتن نقاب تزوير از چهره سرسپردگان رژيم پهلوي از هيچ تهديدي به خود نهراسيد و همواره اشتياق به شهادت داشت.


تحقيق و پژوهش از ويژگي هاي بارز دكتر سيدرضا پاك نژاد
شوق تحقيق و پژوهش در روح و انديشه سيد رضا، ريشه كرده بود و هرگز بدون استدلال در مقام تأييد و يا ردّ موضوعي بر نمي خاست. از همين شيوه براي مبارزه با طاغوت استفاده مي كرد و با برقراري ارتباط با مجامع علمي دنيا و داخل كشور، سعي داشت اسلام واقعي را به مردم بشناساند. برپايي جلسات تفسير قرآن سيدرضا پاك نژاد،‌ آوازه شهر يزد و موجب جذب نيروهاي مذهبي شده بود. ساواك با شيوه¬هاي مختلف مانند جلوگيري از رسيدن اعلاميه¬ها و نشريات خارج و داخل كشور به دكتر پاك نژاد سعي داشت نگذارد آن اعلاميه¬ها، به طور گسترده در يزد پخش شود.

شهيد سيدرضا پاك نژاد در سالهاي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي دو سفر به حج، چهار سفر به عراق (براي زيارت)، يك سفر به سوئيس، پاريس، لندن و برلين براي تحقيقات علمي داشته است.

دكتر پاك نژاد كه دانش آموخته مكتب امام صادق (ع) بود، توانست فقه و طب را با هم در‌آميخته، با كنكاش در علوم پزشكي و اسلامي، احكام و فتواي مراجع تقليد را در علم پزشكي بكار گيرد. وي با طرح مطالب پزشكي و انطباق آن با فقه و نيز بررسي علوم و معارف اسلامي كتب متعددي را تأليف نمود كه مهمترين آن يكصد و ده جلد كتاب با عنوان «اولين دانشگاه و آخرين پيامبر» است كه 40 جلد آن به زيور چاپ آراسته شده است. 

در بخشي از كتاب «اولين دانشگاه و آخرين پيامبر» محقق شهيد به تشريح اوج و تجلي زلال ترين معرفت و ارادت مردم ايران نسبت به معارف و اولياء دين و پيشوايان مذهب و ائمه اطهار «عليه السلام» پرداخته و آورده است: «اگر به قريه هاي دور و ده هاي كشور ايران و بعضي نقاط ديگر آن برويد، از دور خانه هايي چند خراب و خشتي و در آن ميان، يك عمارت قشنگ و تميز مي درخشد، اگر بپرسيد از كيست؟ جواب خواهيد شنيد: از حسين (ع) و بنام «حسينيه» ....» 

شهيد پاك نژاد در اين كتاب همچنين درباره عشق و دلدادگي ايرانيان و مسلمانان به سيد و سالار شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين (ع) اينگونه نوشته است: «... مردم، عطشان ستايش آن كسي هستند كه لب تشنه با خود مقدار بسياري انرژي معنوي در دل خاك جاي داد و امروز، گنبدش چون آيينه مي درخشد كه درخشش آن چشم هر ستمگري را بسوزاند و هر ستمديده را مرهمي بر دل باشد.

در‌آنجا تربتي است گويا معدن مغناطيس كه افراد عاشق را كه قابل جذب اند مانند ذرات كوچك آهن به سوي خود جذب مي¬كند. آنجا مضجع مقدس سرباز فداكاري است كه رؤساي جمهور و پادشاهان قبل از اينكه رسم سرباز گمنام و نهادن دسته گل معمول گردد، عصاره گل، بهترين عطر را آوردند و بوسيدند و بوئيدند و پاشيدند و آرزوي اين كردند كه كاش در [كنارش] جنگيده و اسلام را ياري مي كردند و كشته مي شدند .... » 

شهيد پاك نژاد همچنين در وصف معماري مساجد و مناره و مأذنه و تاريخچه مساجد اسلامي مي نويسد: «... اكثر مساجد اسلامي كه كانون بسيار گرم شهرند، داراي مناره مي باشند كه نام هاي مختلف «مناره»، «گلدسته»، «گلبانگ»، «مأذنه» و ... دارند. اغلب دو تا و گاه تعدادشان كمتر و بيشتر باشد....
به هر صورت اغلب مساجد اسلامي را مناره هايي است با وضع ساختماني مخصوص كه به كار تعيين قبله مي آيد. يعني يا بايد صفحه مار و مماس بر دو مناره از كعبه بگذرد كه اگر از نوع اول باشد، اهالي شهر، مي دانند هر جهت كه دو مناره به رديف،  يكي ديده شود آن جهت قبله است يا جهت عمود بر قبله. ناگفته نماند گنبدها، مناره¬ها، ايوان¬ها و ... نشاني و نمايشي از اين است كه اسلام، دين و سازمان زير زميني نبوده و هيچگاه بطور مخفي بر نفرات خود نيافزوده تا آنگاه كه به حد نصاب رسيد آشكار و مسلط گردد....» 

دكتر پاك نژاد مقالاتي را نيز در روزنامه هاي آئين اسلام، طوفان يزد، مكتب اسلام، ملك يزد و صداي يزد منتشر كرد. برپايي جلسات سخنراني متعدد و استدلالي و تأليف كتاب قهقرايي دو هزار سال به نام «تقويم پاك» از ديگر آثار به جامانده از ايشان به شمار مي رود.

شهيد پاك نژاد پس از  پيروزي انقلاب اسلامي
با پيروزي نهضت امام خميني (ره) و شكست هيمنه طاغوت، آرزوهاي ديرينه سيدرضا نيز محقق شد و توانست براي احياء فرهنگ غني اسلامي و خدمت رساني به محرومان بي هيچ محدوديتي مجاهدت نمايد.

او به روحانيت و مرجعيت علاقه فراوان داشت و مطيع ولايت فقيه بود و با انقياد كامل فرامين ولي فقيه را بي چون و چرا به جان و دل مي خريد. او در بخشي از نطق پيش از دستور يكصد و بيست و چهارمين نشست علني مجلس شوراي اسلامي در تاريخ 24/12/1359 خطاب به بنيانگذار فقيد جمهوري اسلامي ايران چنين مي¬گويد: «اي امام عزيز، مطيع ولايت فقيهيم، اي رهبر محترم سرباز شماييم، اي فقيه عاليقدر مقلد شماييم و اي ابراهيم بت شكن زمان، اسماعيل شماييم؛يا ابت افعل ما تؤمر ستجدني انشاءالله من الصابرين.»

ايشان پس از پيروزي انقلاب اسلامي در مسئوليت هاي پزشك درمانگاه، استاد دانشسراي عالي يزد، رئيس بيمارستان اميرالمومنين (ع)،‌رئيس بهداري سازمان بيمه هاي اجتماعي،‌ معاون درمانگاه، رييس هيئت مديره گروه فرهنگي علوي در يزد،‌ رئيس هيئت مديره صندوق جاويد،‌ رئيس هيئت مديره سازمان خيريه حضرت رضا(ع)،‌ رييس شوراي صنايع، رئيس مركز پزشكي شماره يك و ... به خدمت ادامه داد. 

شهيد پاك نژاد در سنگر خانه ملت
شهيد سيد رضا پاك نژاد در نخستين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي به سبب خدمات برجسته انساني و اجتماعي كه در قبل و بعد از پيروزي انقلاب داشت و نيز به دليل سوابق درخشان علمي و ديني خود، از سوي مردم دارالعباده يزد راهي خانه ملت شد. او در مدت كوتاه نمايندگي اش با عضويت در كميسيون برنامه و بودجه، براي حذف نظام پوسيده و بوروكراسي به جا مانده از رژيم پهلوي تلاش گسترده¬اي كرد.

افشاي چهره اسلام ستيزي بيگانگان
شهيد پاك نژاد در سنگر مجلس همواره براي احياء فرهنگ قرآني و افشاي ماهيت اسلام ستيزي كشورهاي استكباري و واهمه آنان از انتشار معارف اسلامي و اتحاد مسلمين، روشنگري مي كرد. نماينده مردم يزد در مجلس شوراي اسلامي در سخنان قبل از دستور يكصد و بيست و چهارمين نشست علني مجلس در تاريخ 24 اسفند سال 1359 (هـ .ش) در نطقي تحليلي به برنامه هاي ضد اسلامي‌ و قرآني استعمار پير و"گلادستون" نخست وزير اسبق انگليس پرداخت. در بخشي از اين سخنان آمده است «... همزمان با شروع جنگ هاي صليبي جدايي انداختن بين مسلمانان و قرآن ضروري تشخيص داده شد و اقداماتي در اين زمينه بعمل آمده و با ورود برادران شرلي به ايران متن اجتماع از خرافات و رهبانيت پر و قرآن از متن زندگي دور و به گورستانها نزديك و از فلسفه قيادت به جهت قرائت سوق داده شد. در دو قرن اخير بوسيله ايادي صليبيون استعمارگر، ايجاد تفرقه بين قرآن و مردم شكل مسابقه به خود گرفت تا رژيم پهلوي را روي كار آوردند و ... اين رژيم حذف كلي قرآن را [از دروس مقاطع تحصيلي در صدر برنامه هاي خود قرار داد]... گلادستون نخست وزير انگلستان يكصد سال قبل در حاليكه كلوچه نان ارزني در يك دست و قرآن در دست ديگر داشت وارد پارلمان شد و خطاب به نمايندگان مجلس انگليس گفت: آقايان ما 10 نفر هستيم و اين نان را داريم و حال آنكه فقط 10 نفر مي توانند با خوردنش سير شوند. اگر بدهيم دو نفر، هشت نفر بقيه خواهند مرد و اگر بر سر آن دعوا كنيم هر ده نفر از بين خواهيم رفت،‌ لذا مي فهميم كه تنها راه نجات بزرگ كردن نان است و بزرگ كردن نان مواد اوليه مي خواهد كه آن هم فقط در مشرق زمين وجود دارد،‌ اما زمانيكه آن خانه (منظورش كعبه بود) و اين كتاب در ميان مسلمانان است اين عمل غيرممكن مي باشد، سپس در حاليكه قرآن را بلند كرده بود گفت: آري تا زمانيكه اين كتاب ميان مسلمانان است سيادت نفوذي بريتانياي كبير به كشورهاي اسلامي ناپايدار خواهد ماند...»  

انقلاب اسلامي سر منشاء تحول جهان اسلام
شهيد پاك نژاد،‌ انقلاب اسلامي ايران را سر منشاء بيداري جهان اسلام مي¬دانست و اعتقاد داشت... «با رهبري حضرت امام خميني، كه طليعه دار صدور اسلام به جهان گرديد و با رهبري معظم له ، انقلاب اسلامي ايران سرآغاز انقلاب هاي اسلامي ديگر كشورها شد.»
 
روحانيت ضامن اسلامي بودن انقلاب مردمي ايران
شهيد سيد رضا پاك نژاد عقيده داشت:‌ «... نمي توان به انقلاب ايران جز به اسلامي بودنش فكر كرد و ستون بزرگ نگهدارنده اين دست بت شكن و اين دستي كه سبب شد در پاسخ گلادستون، قرآن به كرامت و كعبه به شرف مجدد ياد گردد روحانيت است و شهداي عزيز و ملت رزمنده ايران كه خود جنبه اسلامي بودن آن است...» 

اين محقق متعهد،‌ شامگاه هفتم تير سال 1360 به همراه ديگر برادرش سيد محمد  كه او نيز از اعضاء حزب جمهوري اسلامي بود به سوي آسمانها پر گشودند و با اهداء خون سرخ و علوي خود، تضمين كننده حيات سرخ انقلاب و اسلاميت جمهوري اسلامي ايران شدند. پيكر غرق به خون و پاره پاره شهيد دكتر سيدرضا پاك نژاد در گلزار شهداي يزد به خاك سپرده شد. از شهيد سيد رضا پاك نژاد 6 فرزند به نام هاي هادي(1342)، محمدهاني(1343)،‌ محمدهاشم(1349)،‌ محمدحسن(1355)،‌محمدابوالفضل (1357) و حوريه السادات (1359) به يادگار مانده است.

ويژگي هاي اخلاقي و شخصيتي شهيد پاك نژاد

ـ انساني پرهيزگار
ـ عامل عابد
ـ حضور در سنگر مسجد و اقامه نماز اول وقت به جماعت
ـ توجه به تحصيل و تحقيق و مطالعه
ـ انس با جوانان
ـ رسيدگي به وضع مستضعفان
ـ خدمت پدرانه به ايتام يزدي از ويژگي¬هاي بارز شهيد به حساب مي آمد، به گونه اي كه مدتها پس از فاجعه تروريستي هفتم تير خلاء خدمات او در جامعه و بويژه نزد يتيمان و محرومان محسوس بود.