ملاقات با خميني25 مهر 1358

سري
وزير خارجه    17 اكتبر 1979 ـ 25 مهر 1358
فوري، تهران    به: شورايامنيتملي: زـ برژينسكي
موضوع: ملاقات با خميني
1- (سري ـ تمام متن)
2- در صورتيكه در آيندهنزديك از شما براي ملاقات با خميني دعوت به عمل آمد؛ اميدواريمكهطي ملاقات هيچ‌گونهرويارويي و تخاصمي به وجود نيايد و راه برايتبادل‌نظربيشتر هموار گردد. مي‌‌توانيد از ارائه مطالب از نكاتذيل استفاده به عمل آوريد.
الف) مردم ايران در تلاش خويشبراي تحقق جمهورياسلاميرنجهايبسياري را متحمل شده‌اند. ما در اينزمينه با آنها عميقاً اظهار همدرديكرده و براي آنها در ايجاد صور حكومتي موردنظر خواست اكثريتايرانيانآرزويموفقيتداريم.
ب) بينآمريكاييان و ايرانيان از ديرباز روابط صميمانه‌اي برقرار بود و ما از آرمانهايايرانيانبرايدستيابي و تحقق جامعه‌ايعدل‌گستر، پر مودتحمايتمي‌نماييم. در روابط گذشته خويش با ايرانخطاهايي را متركبشده‌ايمكهاميدواريم در آينده جبران شود. ما خواستار پاي گذاشتن به عرصه جديديهستيم تا روابط خويش را بر اساس احترام متقابل، دوستي و مساوات مستحكمسازيم. چنينرابطه‌ايبايد جنبه متقابل و دوجانبه داشته باشد و هر يك از طرفين در كمك به تفاهم و همكاري نقش خويش را ايفاكند.
ج) ما مايل به دخالت و يا اعمال نفوذ در امور داخليايراننيستيم. جامعه ايرانيبايد بر طبق معيارهايارزشي، تاريخي و اراده ملت ايران تحول پيداكند و اميدواريمكهكشورهايديگرنيز نسبت به رويدادهايسياسيايران مانند ما احترام قائل شوند. ايرانبايد فارغ از فشارهايخارجيياايدئولوژيهايبيگانه باشد.
د) نخست‌وزير بازرگان به عنوان فردي با تقوا، عاقل و وطن‌پرست از نظر ما قابل احترام است. وي نتوانسته است مشكلاتعديدهكشوررا به طرز مؤثري تحت كنترل درآورد و از اينكهاين وضع فرصت‌هايبيشماري را براي دشمنان ايرانايجادكرده، نگران هستيم. ما اميدواريمكهآيت‌الله از نخست‌وزيرحداكثرحمايت را بنمايد تا حياتسياسي و اقتصاديكشور بر مبنايصحيح و سالم استوار گردد.
ه‍ ( ما خواهان رسيدننظراتمان در زمينه حقوق بشر به سمع آيت‌اللههستيم. ما با محاكماتغيرعلني و اعدامها مخالفت خويش را ابراز داشته‌ايم نه اينكه در مورد تقصير و يابيگناهيمتهمين قضاوت كردهباشيم، بلكه به خاطر اينكهمعتقديم همه، بدون در نظر گرفتن اتهاماتشان، بايد حق دفاع علني از خويش را داشته باشند و بتوانند به قضات بالاتر متوسل و درخواست پژوهش بيشتربنمايند. از اعلام عفو عمومي توسط آيت‌اللهبسيار خشنود گشته و اميدواريمكه روند آشتي‌جويي و بخشش آن قدر تقويتيابدكهايرانيها بتوانند به جاي پرداختن به گناهان گذشته به همكاري در حل مسايلآتيكشور بپردازند.
و) علاوه بر ايناميدواريمكه به مطبوعات و همه سياستمداران اجازه پرداختن آزادانه و عاري از ارعاب به تلاشهايخويش داده شود. دولت آيت‌الله و نخست‌وزير بازرگان آن قدر محبوب و مردمي است كهنبايد از انتقاد دچار وحشت شود از نظر ما فعاليتمطبوعاتي آزاد و صادقانه و نظام سياسي آزاد مهم‌ترين عوامل مصونيت در برابر ظلم و ستم مي‌باشند. اين نهادها با گذشت زمان پديدار خواهند گشت و در برابر مشكلاتيكه به ناچار در اين راه پديدمي‌آيدبايد صبر و بردباري نشان داد.
ز) در خاتمه از طرف رئيس‌جمهور اعلام مي‌داريمكه ما آمريكاييانمي‌خواهيم شاهد ادامه حياتايراني آزاد، مستقل و قدرتمند در حراست از تماميتارضيخويشباشيم. در صورت تمايل، ما نيز از طرق مناسب حاضر به همكاري با ايرانمي‌باشيم. در صورت تمايلايرانمي‌‌توانيم در زمينهكشاورزي و عمران اقتصادي به آن كشورياريدهيم. در صورت وجود ظن و ترديد نسبت به ما اميدواريمكهآيت‌الله با صراحت و به طور خصوصي آن را با ما در ميان بگذارد. ما مي‌خواهيمبراي از بين بردن اختلاف سليقه و نظر خويش از هيچتلاشي فروگذار ننماييم. براي تحقق دوستي موردنظر ما بايد به صبر، صراحت و اعتماد متوسل شد.