انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



درگذشت آیت الله بهجت

بخشی از زندگی نامه این مرجع عالیقدر به شرح زیر است:

ولادت
آیت الله العظمی محمد بهجت فومنی در اواخر سال 1334 ه. ق. در خانواده ای دیندار و تقوا پیشه در شهر مذهبی فومن واقع در استان گیلان چشم به جهان گشود. هنوز 16 ماه از عمرش نگذشته بود که مادرش را از دست داد و از اوان کودکی طعم تلخ یتیمی را چشید.
کربلایی محمود بهجت پدر آیت الله بهجت از مردان مورد اعتماد شهر فومن بود و در ضمن اشتغال به کسب و کار به رتق و فتق امور مردم می پرداخت و اسناد مهم و قباله ها به گواهی ایشان می رسید. وی اهل ادب و از ذوق سرشاری برخوردار بوده و مشتاقانه در مراثی اهل بیت علیهم السلام به ویژه حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام شعر می سرود مرثیه های جانگدازی که اکنون پس از نیم قرن هنوز زبانزد مداحان آن سامان است.
آیت الله بهجت در کودکی تحت تربیت پدری چنین که دلسوخته اهل بیت علیهم السلام به ویژه سید الشهدا علیه السلام بود و نیز با شرکت در مجالس حسینی و بهره مندی از انوار آن بار آمد.

تحصیلات
تحصیلات ابتدایی را در مکتب خانه فومن به پایان برد و پس از آن در همان شهر به تحصیل علوم دینی پرداخت. به هر حال روح کمال جو و جان تشنه او تاب نیا ورد و پس از طی دوران مقدماتی تحصیلات دینی در شهر فومن به سال 1348 ه. ق. هنگامی که تقریبا 14 سال از عمر شریفش می گذشت به عراق مشرف شد و در کربلای معلی اقامت گزید.
بدین سان آیت الله بهجت حدود چهار سال در کربلای معلی می ماند و از فیوضات سید الشهدا علیه السلام استفاده نموده و به تهذیب نفس می پردازد و در طی این مدت بخش معظمی از کتاب های فقه و اصول را در محضر استادان بزرگ آن دیار مطهر می خواند.
در سال 1352 ه. ق. برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مشرف می گردد و قسمتهای پایانی سطح را در محضر آیات عظام از آن جمله مرحوم آیت الله آقا شیخ مرتضی طالقانی به پایان می رساند. با این همه همت او تنها مصروف علوم دینی نبوده بلکه عشق به کمالات والای انسانی هماره جان ناآرام او را به جستجوی مردان الهی و اولیا برجسته وا می داشته است.

استادان برجسته فقه و اصول
آیت الله بهجت پس از اتمام دوره سطح و درک محضر استادان بزرگی چون آیات عظام: آقا سید ابوالحسن اصفهانی (ره) آقا ضیا عراقی (ره) و میرزای نائینی (ره) به حوزه گرانقدر و پر محتوای آیت حق حاج شیخ محمد حسین غروی اصفهانی (ره) معروف به کمپانی وارد شد و در محضر آن علامه کبیر به تکمیل نظریات فقهی و اصولی خویش پرداخت و به یاری استعداد درخشان و تاییدات الهی از تفکرات عمیق و ظریف و دقیق مرحوم علامه کمپانی که دارای فکری سریع و جوال و متحرک و همراه با تیز بینی بوده بهره ها برد.

سیر و سلوک وعرفان
آیت الله بهجت در ضمن تحصیل و پیش از دوران بلوغ به تهذیب نفس و استکمال معنوی همت گمارده و در کربلا در تفحص استاد و مربی اخلاقی بر آمده و به وجود آقای قاضی که در نجف بوده پی می برد. و پس از مشرف شدن به نجف اشرف از استاد برجسته خویش آیت الله شیخ محمد حسین اصفهانی کمپانی استفاده های اخلاقی می نماید.
همچنین در درسهای اخلاقی آقا سید عبدالغفار در نجف اشرف شرکت جسته و از آن استفاده می نموده تا اینکه در سلک شاگردان حضرت آیت الله سید علی قاضی (ره) در آمده و درصدد کسب معرفت از ایشان برمی آید و در سن 18 سالگی به محضر پر فیض عارف کامل حضرت آیت الله سید علی آقای قاضی بار می یابد و مورد ملاطفت و عنایات ویژه آن استاد معظم قرار می گیرد.

فلسفه
آیت الله بهجت اشارات ابن سینا و اسفار ملا صدرا را نزد مرحوم آیت الله سید حسن بادکوبه ای فرا گرفتند.
هجرت
ایشان بعد از تکمیل دروس در سال 1363 ه. ق. موافق با 1324 ه. ش. به ایران مراجعت کرده و چند ماهی در موطن خود فومن اقامت گزید و بعدا در حالی که آماده بازگشت به حوزه علمیه نجف اشرف بود قصد زیارت حرم مطهر حضرت معصومه علیها السلام و اطلاع یافتن از وضعیت حوزه قم را کرد ولی در طول چند ماهی که در قم توقف کرده بود خبر رحلت استادان بزرگ نجف یکی پس از دیگری شنیده می شد لذا ایشان تصمیم گرفت که در شهر مقدس قم اقامت کند.
در قم از محضر آیت الله العظمی حجت کوه کمره ای استفاده کرده و در بین شاگردان آن فقید سعید درخشید. چند ماهی از اقامت حضرت آیت الله العظمی بروجردی در قم نگذشته بود که آیت الله بهجت وارد قم شد.

تالیفات
آیت الله بهجت دارای تالیفات متعددی در فقه و اصول هستند که خود برای چاپ اکثر آنها اقدام نکرده اند و گاه به کسانی که می خواهند آنها را حتی با غیر وجوه شرعیه چاپ کنند اجازه نمی دهند و می فرمایند: هنوز بسیاری از کتابهای علمای بزرگ سالهاست که به گونه خطی مانده است آنها را چاپ کنید نوبت اینها دیر نشده است.
فهرست عمده تالیفات ایشان که برخی نیز با اصرار و پشتکاری برخی از شاگردانشان به چاپ رسیده عبارتند از:

الف) کتابهای چاپ شده:
1 ـ رساله توضیح المسائل (فارسی و عربی)
2 ـ مناسک حج
3 ـ وسیله النجاه
4 ـ جامع المسائل

ب) تالیفات آماده چاپ و نشر:
1 ـ جلد اول از کتاب صلوه
2 ـ جلد اول از دوره اصول
3 ـ تعلیقه بر مناسک شیخ انصاری

ج) تالیفاتی که هنوز اقدام به چاپ آنها نشده است:
1 ـ بقیه مجلدات دوره اصول
2 ـ حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
3 ـ دوره طهارت
4 ـ بقیه مجلدات دوره کتاب الصلوه