انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



خرداد پرحادثه و عظمت راه امام راحل (ره)

14خرداد سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) و 15خرداد سالگرد آغاز نهضت آن بزرگ مرد را در پیش روی است و سوم خرداد حماسه بزرگ آزادسازی خرمشهر و فتح المبین جنگ تحمیلی و سند افتخار، راست قامتان تاریخ ایران اسلا می و دوم خرداد سالگرد حماسه حضور سیاسی مردم و تغییر آفرینان جامعه را پشت سرگذاشتیم. با توجه به این که شنبه آینده 15 خرداد نمی توانم از این ظرفیت ارتباطی برای یاد این رویدادها بهره مند شوم، بهتر آن دیدم که در استقبال از 15خرداد با شما همراه شوم.
اگر بخواهیم در یک نگاه کلا ن به نهضت 15 خرداد نظری بیندازیم، تفاوت های متعددی بین این نهضت با سایر نهضت ها و تحولا ت ایران را مشاهده خواهیم کرد، به نظر من مهمترین تفاوت این نهضت با سایر تحولا ت که می تواند درس بزرگی هم برای همه کارگزاران تغییر درآینده و معیاری برای کارگزاران تغییر در گذشته باشد و ترازویی برای کارگزاران تغییر و تحول درزمان حال و توسط بزرگان دیگری هم کم و بیش مورد توجه قرار گرفته است، این تفاوت است که تحولا تی چون مشروطه، نهضت ملی و مشابه آن وقتی ظاهر شدند که علا ئمی از بیرون ظاهر شد، ولی نهضت امام درونی بود، به قول یکی از تحلیل گران، وقتی شاه از کندی تایید می گیرد که بماند و جریانات بیرونی را مطمئن می کند و از آنها درحمایت خود مطمئن می شود شعار تمدن بزرگ را سر می دهد و به سرکوب شدید احزاب و گروه ها و جریانات سیاسی و فکری می پردازد و چراغ های مبارزه خاموش می شوند، نهضت امام آغاز می شود.
کار اصلی امام (ره) این بود که یک فرهنگ پیشرفته علمی، هنری، اعتقادی و مذهبی درون جوش و برون سوز را سیاسی کرد، نه این که عده ای از افراد فرهنگ های دیگر را بیابد و سیاسی کند. هنر امام (ره) در این است که مذهب و فرهنگش را عوض نمی کند، با حفظ مذهب و فرهنگ مذهبی، سیاسی می شود و به همین علت است که 15 خرداد درون جوش و فرهنگی است، فرهنگ های بازدارنده دیگر را دفع می کند، نه این که با توسل به فرهنگی غیرخودی و سیاستی مبتنی بر فرهنگی برونی بخواهد فرهنگ دیگری را دفع کند.
این نکته قابل توجه جریاناتی است که فکر می کنند اگر با تکیه بر چین و روسیه و حتی فرهنگ های آفریقایی و آمریکای لا تینی به دنبال دفع فرهنگ اروپایی و آمریکای شمالی برآیند، به راه امام حرکت کرده اند- راه امام جوهر دارد و روح دارد و همین جوهر و روح است که وقتی نهضتش دچار ابتلا” می شود، عوامل دفع ابتلا» را در داخل خودش می پروراند، نهضت 15 خرداد هم عوامل دفع ابتلا” در درون را فعال کرد، چه در جریان پیروزی انقلا ب و چه در جنگ تحمیلی مساجد، حسینیه ها، دانشگاه ها و... حرکت فرهنگی توانمندی های خودش را وقتی نمایان می کند که سایر حرکت ها از حرکت باز ایستند و نهضت امام خمینی (ره) از این ویژگی برخوردار بود.
پیامدهای سیاسی 15 خرداد 42 یک نماد و یک نشان است که باید در تحلیل ها مورد توجه قرار گیرد به برخی از آنها اشاره می کنم:
- در کوتاه مدت موجب بالا رفتن هزینه های رژیم شاه برای حفظ خودش شد.
- نیروهای وفادار به رژیم شاه که از 28مرداد به او متصل شده بودند حذف شدند و نیروهای جدید جایگزین شدند. - نیروهای وابسته به قدرت های بیرونی حضور گسترده ای پیدا کردند.
- نسلی درونی به وجود آمد و شکل گرفت که 15 خرداد را الگوی خودش قرار داد.
و این نسل با دست خالی و با تکیه بر یک فرهنگ بر ماشین نظامی شاه فائق آمد.
انقلا بی و ارتجاعی در بستر حرکت و تفکر امام خمینی(ره) تبیین شد، در بستر شهادت هرکس پای اهدافش ایستاد، انقلا بی و اگر رها کرد ارتجاعی است.
امام را باید این چنین دید، رویدادهای ریز و درشتی که توسط عوامل اجرایی ابهام می آفرینند نباید ملا ک تحلیل نهضت امام خمینی(ره) قرار گیرد. این ظلم به ایشان است.
امام خمینی(ره) با چند خصوصیت بارز حکومت ایشان شد:
1- ایشان مدعی اندیشه و تفکر خاصی است و مسوولیت پذیر و عمل کننده به ادعا
2- امام خمینی(ره) متعلق به دوره ای است که تمام جریانات حکومت ساز اسلا می فروریخته اند، نه از عثمانی خبری است، نه از عباسی و نه از اموی و نه از...
3- روش امامخمینی(ره) روش خاص خودش است، او متوجه هست که باید سیاست ها را شکست تا حکومت ها ساقط شوند.
4- نهضت امامخمینی (ره) تلفیق نهضت حضرت موسی(ع) و حضرت سیدالشهدا(ع) است که این تلفیق تبدیل به حکومت شد شاخص حرکت حضرت موسی حرکت بدون ابزار و حضرت سیدالشهدا(ع) با آفریدن هزاران عاشورا است.
امام خمینی(ره) با این تلفیق ذهنیت به وجود آمده که کلیه حرکت های انبیا و اولیا وعلما و صلحا به شکست انجامیده را از بین برد و تبدیل شد به حکومت ساز قرن 20
5- امام به کار آمدی حکومت فوق العاده توجه داشت و برای کارآمدتر کردن حکومت تغییر را می پذیرفت، نمونه آن تغییر قانون اساسی در حساس ترین برهه از شرایط انقلا ب وکشور است.
6- باور عمیق به مردم و همه را صاحب کشور و انقلا ب دانستن.
7- نقدپذیری قدرت، پاسخگو کردن آن و مسوول دانستن قدرت از ویژگی های برجسته حرکت امام است.
شایسته بود که حماسه سوم خرداد و حماسه دوم خرداد به عنوان رویدادهای بزرگ خرداد را نیز با این نگرش به تحلیل می نشستیم که به علت محدودیت ظرف سر مقاله و یادداشت روز به فرصتی دیگر می سپاریم. امام خمینی(ره) و نهضت ایشان دریایی است از معارف و معرفت و هرکس به قدر فهم خود توشه می گیرد و ما هم به مناسبت 15 خرداد پیش روی به قدر تشنگی از این دریا نوشیدیم.
آب دریا را اگر نتوان کشید
هم به قدر تشنگی باید چشید