انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



ضرورت بازخوانی وصیت نامه امام خمینی (ره)

اگرچه حضرت امام(ره) نوزده سال است که از میان ما رفته اما به جرات میتوان ادعا کرد که فکر و اندیشه امام(ره) باقی است و چراغ راه همه آزادگان جهان است. امام(ره) از زمان ظهور و بروز خود در صحنه اجتماع و سیاست اندیشههای والای خویش را که برگرفته از قرآن کریم بود به طرق مختلف ثبت کرده است که برخی در قالب سخنرانیها و مصاحبههای ایشان ثبت شده و برخی در قالب کتاب به رشته تحریر درآمده است. به راستی که امام(ره) با ثبت اندیشههای خود که همانا بازتاب اندیشههای اسلام ناب است بزرگترین خدمت را به جهان اسلام و همه ملتهای آزاده جهان کرد و نام خود را در تاریخ بشریت برای همیشه به ثبت رساند. امروز مجموعه ارزشمند افکار و دیدگاههای حضرت امام(ره) تا حد زیادی توانستهاند خلا وجودی آن بنده وارسته خدا را برای انسانهایی که دل در گرو او بسته بودند پر کند و داغ فراق را برای آنان قابل تحمل نماید. انقلاب اسلامی ایران نیز اگرچه پس از استقرار و در دوران تثبیت رهبر بزرگ خود را از دست داد اما هرگز از حرکتی که به رهبری او آغاز کرده بود بازنایستاد. سوالی که در اینجا به ذهن خطور میکند این است که چرا انقلاب اسلامی ایران با تمام وابستگیهایی که به رهبر عظیمالشان خود داشت و با تمام معاندان و دشمنانی که آن را محاصره کرده بودند، پس از رحلت رهبر خود دچار بحران نشد و خللی در عزم آن برای تحقق اهداف و آرمانهایی که برگزیده بود به وجود نیامد؟

بسیاری از دشمنان انقلاب بر این تصور بودند که انقلاب اسلامی در ایران با رفتن رهبر آن دچار بحران خواهد شد و زمان زیادی ادامه حیات نخواهد داد.

اما آنان غافل از این بودند که اگر چه امام امت از میان ملت رفت، اما اندیشههای او باقی ماند. اندیشههایی که ملت با دل و جان به آنها ایمان داشتند و برای تحقق اهداف و آرمانهای برآمده از آن راضی به فدا کردن جان خود بودند. دشمن غافل از آن بود که اگرچه امام امت چشم از دنیا فرو بست اما شاگردان و مریدان او که سالها در مکتبش هم در عرصه نظر و هم در عرصه عمل کسب فیض کرده بودند راه او را ادامه خواهند داد. لذا راه و مشی حضرت امام(ره) توسط شاگردان ایشان و براساس دیدگاهها و نظریات ایشان ادامه پیدا کرد و امروز نظام جمهوری اسلامی ایران پویاتر و مقتدرتر از گذشته به راه خود ادامه میدهد و آرمانهای امام خود را سرلوحه کار خود قرار داده است. بیشک رهبری حضرت آیتالله خامنهای که پس از رحلت جانسوز حضرت امام(ره) زعامت امت اسلامی را عهدهدار شدند در تداوم راه و اندیشه امام راحل غیرقابل انکار است. رهبر معظم انقلاب پس از رحلت امام نزدیکترین فرد به ایشان از ابعاد گوناگون بودند. شخصیتی که توانست با حضور خود در مسئولیت رهبری امت یاد و خاطره امام را در دلها زنده نگه دارد و لحظهای تردید در ادامه راهی که امام پیش روی ملت نهاده بود نکند. ایشان با دلی مالامال از عشق و ارادت به امام راحل و با سرلوحه قرار دادن رهبری بیبدیل امام، این انقلاب بیمانند جهان را به درستی هدایت کردهاند.

رهبر معظم انقلاب بارها و بارها و به مناسبتهای مختلف اندیشهها و دیدگاههای حضرت امام را مطرح و تفسیر کردهاند و اصول نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را براساس افکار نورانی حضرت امام ترسیم نمودهاند. بدون شک ایشان در حفظ وتداوم راه امام(ره) بیشترین و ارزندهترین نقش را ایفا کردهاند. نوزدهمین سالگرد ارتحال ملکوتی حضرت امام(ره) فرصتی دوباره بود برای رهبر عظیمالشان انقلاب تا بار دیگر دلها و فکر ها را متوجه امام(ره) کند. ایشان در این مراسم از وصیتنامه امام(ره) بهعنوان قویترین وبهترین مواریث معنوی یاد کردند و فرمودند: این وصیتنامه در واقع دستورالعملی ملی برای پیشرفت و توسعه و سرفرازی ایران است. وصیتنامه حضرت امام(ره) از جمله منابع و یادگارهای ارزشمند امام است که توانسته رابطه معنوی انقلاب وامام را تداوم بخشد. نگارش این متن ارزنده حکایت از دید بلند امام و ایمان ایشان به انقلاب اسلامی وامید به آینده درخشان آن دارد. امام(ره) با این وصیتنامه به ما و نسلهای آینده این انقلاب گفت این انقلاب مسیری روشن و شفاف دارد و نمیتوان به نام آن از مسیر اصلی منحرف شد. امام(ره) با وصیت نامه خود به ما و همه جهانیان فهماند که اگر برای سرنگونی طاغوت برنامه داشت برای دوران مابعد طاغوت هم برنامه دارد، حتی اگر بعد از آن او در قید حیات نباشد. لذا وصیتنامه امام برنامهای است برای تداوم انقلاب ما.

وصیتنامه امام(ره)یک متن معمولی نیست و همین موضوع ماندگاری آن را در پی خواهد داشت. این وصیتنامه توسط انسانی به نگارش درآمده که بنده حقیقی خدا بود و شاگرد ممتاز مکتب قرآن واهل بیت(ع.) لذا این متن گرانبها چیزی جز بازتاب آموزههای مکتب اسلام نیست. امام(ره) با نگارش وصیتنامه بینظیر خود مشکل بزرگی را که همانا چگونگی ادامه انقلاب بود از میان برداشت و ما امروز نمیتوانیم بر سر چگونگی ادامه راه و چگونگی مدیریت جامعه انقلابی خود دچار تردید و چنددستگی باشیم و یا به بهانه نبود برنامه و راهبردی از ادامه مسیر مایوس شویم. به همین دلیل است که رهبر معظم انقلاب در جمع عزاداران امام(ره) فرمودند: انقلاب اسلامی به فرموده امام راحل عظیمالشان متعلق به همه قشرها و نسلهای حال و آینده ایران است و این ملت بزرگ، این امانت سنگین الهی را در پرتو عمل به وصیتنامه راهگشای امام خمینی(ره)، حفظ شعارها، جهت گیریها، ارزشها و مبانی انقلاب و در سایه پیشرفت و نوآوری وتعالی حفاظت خواهد کرد. وصیتنامه امام به دلیل خصلت و ویژگیهای خاصی که دارد میتواند نقطه اتصال همه نسلهای بعد از انقلاب باشد و همچون عاملی برای بسیج همه نسلها در راستای انقلاب اصیل و مورد نظر امام(ره) عمل نماید. وصیتنامه امام به عبارت دیگر میتواند عامل وحدتبخش و انسجامدهنده نیروهای انقلاب باشد. چرا که تفرقه و چنددستگی در نظر وعمل آفت بزرگ انقلابها و بخصوص انقلاب ماست. این وصیتنامه به گونهای تدوین و نوشته شده است که میتواند بهعنوان برنامهای راهبردی پیش روی مدیران عالی کشور قرار گیرد.

متاسفانه ما در سالهای اخیر اثرات نادیده گرفتن این امر را به خوبی دیدهایم و شاهد بودیم که برخی نیروهای درون نظام برخی دیگر را به انحراف از اندیشههای امام متهم کردند و برخی پا را فراتر نهادند و دست به تحریف اندیشهها و دیدگاههای امام(ره) زدند. اینگونه اختلافات و بیانات متناقض بر سر دیدگاههای شخصیتی که تمام آثارش در دسترس است و شاگردان و نزدیکان درجه اول خود در قید حیاتاند چه مفهومی دارد؟این قبیل برداشتهای متناقض و گوناگون از اندیشههای حضرت امام(ره) برای نسل جوان حاضر و نسلهای آینده که قرار بوده و هست که امام(ره) نقطه وصل آنها باشد، چگونه قابل توجیه است. این موضوع شاید یکی از دلایل عدم فهم صحیح اندیشههای امام و عدم انتقال صحیح آن باشد. ما میبایست برای حفظ امام و اندیشههای نورانی ایشان مانع از گسترش اینگونه تناقضات گفتاری شویم. راه آن هدایت جوانان به سمت مطالعه آثار حضرت امام(ره) و مفسران حقیقی آن است که در راس آنها رهبر معظم انقلاب قرار دارد. بیشک آثار امام و بیانات رهبری فصل الخطاب ما در زمینه اندیشههای حضرت امام است.در حوزههای اجرایی نیز مطالعه وصیتنامه الهی- سیاسی امام(ره) بهعنوان روشنکننده راه مدیران در اداره کشور و عامل وحدتبخش مدیران با هر نوع گرایشات سیاسی توصیه میگردد. وصیت نامه امام در همه حوزهها تکلیف را برای مدیران حاضر و آینده کشور به خوبی ترسیم کرده است.

اگر ما امروز در نظام جمهوری اسلامی معتقد به جهانی بودن اندیشههای حضرت امام(ره) هستیم در وهله اول خود باید به آن معتقد و پایبند باشیم و با یک ندای واحد اندیشههای امام را به جهان معرفی نماییم. امام(ره) در وصیتنامه الهی- سیاسی خود تکلیف همه ما را روشن کرده است. اگر به آن تکلیف عمل کنیم به راحتی میتوانیم اهداف امام راحل را عملیاتی کنیم. البته با ادای تکلیف بسیاری از اهداف جمهوری اسلامی تحقق یافته است ولی ما برای تحقق کامل منویات امام راه زیادی را باید طی کنیم و نباید این حقیقت را از نظر دور داشته باشیم که تنها در صورت مدنظر داشتن توصیههای معمار کبیر انقلاب است که میتوانیم انقلاب را تداوم داده و این موهبت الهی را از گزند آفتهای پیش روی مصون بداریم.در شرایطی که امام در میان ما نیست یادگارهای ارزشمند امام پیش روی ماست که هر کدام محوری برای وحدت ما و تداوم حیات انقلاب ماست. ولایت فقیه در کنار وصیتنامه امام(ره) یادگاردیگر امام است که پیروی و پشتیبانی از آن به فرموده خود امام(ره) عامل مصونیت انقلاب و کشور است. امروز همه کسانی که پیرو خط رهبری براساس ولایت فقیه هستند همان خط امامیهای راستیناند که تداوم خط امام و اطاعت از امام را در اطاعت از ولی فقیه زمان خود میدانند. امروز راه و خط امام در راه و خط مقام معظم رهبری تجلی یافته و هر راهی غیر از این راه قطعا بیراهه است.