انقلاب اسلامي | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



هشتم بهمن تحصن در دانشگاه تهران

هشتم بهمن تحصن در دانشگاه تهران

مقام‌ معظم‌ رهبری‌ از روحانیون‌ متحصن‌ در مسجددانشگاه‌ تهران‌ دراین‌ باره‌ می‌گوید:
«روزی‌ که‌ قرار بود امام‌ بیایند، ما به‌ بهشت‌ زهرا رفته‌ بودیم‌، شهید بهشتی‌ درآنجا سخنرانی‌ کرد، بعد هم‌ قطعنامه‌ای‌ که‌ تهیه‌ شده‌ بود خواندیم‌ و برگشتیم‌.وقتی‌ برگشتیم‌، بحث‌ بر سر این‌ مطلب‌ بود که‌ قدم‌ بعدی‌ چه‌ باشد. فکر تحصن‌در تهران‌ بی‌ارتباط‌ با تجربه‌ی‌ تحصن‌ در مشهد نبود. در واقع‌، تجربه‌ی‌ موفق ‌تحصن‌ بیمارستان‌ مشهد ]بود[ که‌ ]اینک‌[ در تهران‌ انجام‌ می‌گرفت‌، مدتی‌ بحث ‌بر سر محل‌ تحصن‌ بود. بعضی‌، مسجد امام‌ در بازار را که‌ آن‌ موقع‌ موسوم‌ به ‌مسجدشاه‌ بود، پیشنهاد کردند. برخی‌ هم‌ جاهای‌ دیگر را پیشنهاد کردند. دانشگاه ‌هم‌ ضمن‌ پیشنهادها بود که‌ پیشنهاد بسیار جالب‌ و از هر جهت‌ مناسبی‌ بود. بنابراین‌ شد که‌ صبح‌ زود برادرها به‌ دانشگاه‌ بروند، اما از این‌ خوف‌ داشتیم‌ که‌ دانشگاه‌ را ببندند. به‌ همین‌ دلیل‌ کسی‌ فرستادیم‌ که‌ با یکی‌ از مسئولان‌ دانشگاه‌ ـ که‌ بعدها به‌ نظرم‌ رئیس‌ دانشگاه‌ شد ـ صحبت‌ کند. تفاهم‌ شد و البته‌ مشکلات‌زیادی‌ هم‌ برای‌مان‌ ایجاد کردند. مسجد دانشگاه‌ خوشبختانه‌ باز بود و ما فوراًوارد مسجد شدیم‌ و اتاقک‌های‌ بالای‌ مسجد را ستادهای‌ کارمان‌ کردیم‌.»
تعداد روحانیون‌ اعتصابی‌ که‌ ابتدا چهل‌ نفر بود، بعدها به‌ صدها نفر رسید و وعاظ‌ و مبارزان‌ انقلابی‌ با ایراد سخنرانی‌، مردم‌ را به‌ این‌ تحصن‌ تشویق‌ می‌کردند. از سخنرانان ‌برجسته‌ی‌ این‌ تحصن‌ می‌توان‌ به‌ شهید دکتر بهشتی‌، آیت‌الله‌ منتظری‌، آیت‌الله‌ محلاتی‌ و... اشاره‌ کرد. روحانیون‌ متحصن‌ در هشتم‌ بهمن‌ ماه‌، با صدور اعلامیه‌ای‌ خطاب‌ به‌ملت‌ ایران‌ اعلام‌ کردند که‌ تا بازگشت‌ امام‌ به‌ کشور به‌ تحصن‌ خود ادامه‌ خواهند داد. دراین‌ اعلامیه‌ قید شده‌ بود:
«حکومت‌ غیرقانونی‌ و غاصب‌ بختیار در بی‌شرمی‌ و اهانت‌ به‌ حیثیت‌ ملت‌ ایران‌ روی‌ پیشینیان‌ نوکرصفت‌ خود را سفید کرد. در روز جمعه‌، ششم‌ بهمن‌ماه‌،در تهران‌، تبریز، رشت‌، گرگان‌ و... دست‌ به‌ کشتارهای‌ فجیع‌ و وحشیانه‌ زد و با بستن‌ فرودگاه‌های‌ کشور به‌ روی‌ رهبر محبوب‌ ملت‌، آیت‌الله‌العظمی‌امام‌خمینی‌ ـ دام ‌ظله‌ ـ احساسات‌ پاک‌ مردم‌ شرافتمند ایران‌ را که‌ با قلبی‌ لبریز ازعشق‌ و دیدگان‌ پراشک‌ و شوِ در انتظار مقدم‌ فرخنده‌ی‌ رهبر عظیم‌الشأن‌ خودبودند سخت‌ جریحه‌دار کرد و خشم‌ ملت‌ ایران‌ را که‌ ریشه‌ی‌ او و اربابانش‌ راخواهد سوزاند بیش‌ از پیش‌ برانگیخت‌. اینجانبان‌ به‌ عنوان‌ اعتراض‌ به‌ اعمال‌ضدانسانی‌ دولت‌ غیرقانونی‌ بختیار از ساعت‌ 9 روز هشتم‌ بهمن‌ماه‌ جاری‌ تا بازگشت‌ حضرت‌ آیت‌الله‌العظمی‌ امام‌ خمینی‌ ـ دام ‌ظله‌ ـ به‌ وطن‌ و آغوش ‌پرمهر ملت‌، در مسجد دانشگاه‌ تهران‌ تحصن‌ اختیار می‌کنیم‌ و از این‌ محل‌مقدس‌ در کنار برادران‌ دانشجوی‌ خود ندای‌ حق‌طلبانه‌ی‌ خود را به‌ گوش‌جهانیان‌ خواهیم‌ رساند.»
 
روزنامه‌ی‌ اطلاعات‌ در گزارشی‌ از تحصن‌ روحانیون‌ در دانشگاه‌ تهران‌ نوشت‌:
«تعداد روحانیون‌ متحصن‌ در حال‌ افزایش‌ است‌ و سخنگوی‌ آنان‌ ]آیت‌الله‌احمد[ جنتی‌ است‌. حدود ساعت‌ ده‌ صبح‌ امروز (هشتم‌ بهمن‌ماه‌)، نماینده‌ی‌خلبانان‌ اعتصابی‌ هواپیمایی‌ ملی‌ نیز به‌ جمع‌ روحانیون‌ آمد و آمادگی‌ خلبانان‌ رابرای‌ پیوستن‌ به‌ این‌ تحصن‌ اعلام‌ کرد. گروه‌های‌ دانشجویی‌ و نیز مردم‌دسته‌دسته‌ در حالی‌ که‌ شعارهایی‌ چون‌: «برادر مسلمان‌، تحصن‌، تحصن‌،دانشگاه‌، تحصن‌» سر می‌دادند به‌ جمع‌ متحصنین‌ می‌پیوستند، دیگر شعارهای ‌افراد متحصن‌ عبارت‌ بودند از: «نه‌ قانون‌اساسی‌، نه‌ سازش‌ سیاسی‌، تنها راه‌رهایی‌ جنگ‌ مسلحانه‌ است‌».
این‌ روزنامه‌ در ادامه‌، اسامی‌ برخی‌ از روحانیون‌ اعتصابی‌ را اعلام‌ کرد که‌ نام‌ آیات ‌مطهری‌، آذری‌قمی‌، محفوظی‌، طاهری‌، ربانی‌، محمدعلی‌ شرعی‌، فاضل‌ موحدی‌، یوسف‌ صانعی‌، حسین‌ راستی‌، محمد مؤمن‌، خلخالی‌، توسلی‌، احمدی‌ و حیدری‌ در میان‌ آنان‌ به‌ چشم‌ می‌خورد.
مجموع‌ این‌ تکاپوها و تلاش‌های‌ مبارزان‌، باعث‌ شد تا دولت‌ بختیار عقب‌نشینی‌ کند. درواقع‌ دولت‌ بختیار، شکست‌ را پذیرا شد و روز نهم‌ بهمن‌ماه‌، اعلام‌ کرد که‌ فرودگاه ‌مهرآباد امروز باز خواهد شد و هیچ‌ ممانعتی‌ در راه‌ ورود امام‌ به‌ کشور وجود ندارد. وی‌سپس‌ خواست‌ با توسل‌ به‌ ترفند دیدار با امام‌، در ورود معظم‌له‌ به‌ کشور تأخیر ایجادکند؛ ولی‌ امام‌ با بیان‌ اینکه‌ تا دیروز محمدرضا‌ خائن‌ ارتش‌ را با آتش‌ گشودن‌ به‌ روی ‌مردم‌ و برادران‌ و خواهران‌ ننگین‌ کرد و اکنون‌ نوکر یا نوکرانش‌ این‌ خدمت‌ استعمار را برعهده‌ گرفته‌اند، بختیار را «مهره‌ای‌ دیگر با نقاب‌ ملیت‌» توصیف‌ کرد؛ بنابراین‌ راه‌ هرگونه‌ ترفند و فرصت‌سوزی‌ از طرف‌ وی‌ را بست‌ و اعلام‌ کرد به‌ کشور برمی‌گردد.
در حالیکه‌ بختیار اعلام‌ کرد فرودگاه‌ها باز است‌ و پروازهای‌ خارجی‌ می‌تواند صورت‌ گیرد، هراس‌ از ناامنی‌ وجود داشت‌. کارکنان‌ اعتصابی‌ سازمان‌ هواپیمایی‌ ملی ‌ایران‌ در اطلاعیه‌ای‌، برخی‌ اقدامات‌ ایذایی‌ صورت‌ گرفته‌ در فرودگاه‌ مهرآباد، از جمله ‌عیب‌ و نقص‌ پیدا کردن‌ دستگاه‌ها را اعلام‌ و تأکید کرد:
«1ـ در زمان‌ شروع‌ اعتصابات‌، کلیه‌ی‌ دستگاه‌ها بدون‌ عیب‌ و نقص‌ بود.
2ـ قابل‌ تصور نمی‌باشد که‌ در آن‌ واحد، فرودگاه‌ها همزمان‌ با هم‌ دچار نقص‌ فنی‌شوند.»
بنابراین‌ تعمدی‌ بودن‌ نقص‌ فنی‌ در دستگاه‌های‌ فرودگاه‌ بین‌المللی‌ مهرآباد را اعلام‌کردند. شرکت‌ هواپیمایی‌ فرانسه‌ ـ ایرفرانس‌ ـ نیز اعلام‌ کرد که‌ به‌ علت‌ این‌ نقص‌ فنی‌ درروز یازده‌ بهمن‌، پرواز صورت‌ نخواهد گرفت‌. در نتیجه‌، پرواز انقلاب‌ قرار شد روزدوازدهم‌ بهمن‌ماه‌ به‌ سوی‌ ایران‌ صورت‌ گیرد.
 
برگرفته از کتاب دهه سرنوشت ساز (22-12بهمن57)ص118 تا121نوشته داوود قاسم پور